De speciale sfeer die de Slachtemarathon met zich meebrengt is voor een groot deel te danken aan de medewerking van de inwoners van de dorpen langs de route.
Achlum is het enige oude dorp onmiddellijk aan de Slachte, de dijk loopt om de zuidelijke dorpszoom heen. Het is een terpdorp met in het midden een ruim kaatsveld. lees verder »
Arum is een flink dorp ten zuidwesten van de Slachte, waar de weg en de dwars daarop staande vaart de structuur hebben gevormd. lees verder »
Boazum, ten noorden van de Slachte - de grasdijk loopt zuidelijk om het dorp heen - is een middelgroot dorp, compact en schilderachtig. Het bezit een mooie collectie woningen van het notabele type en een traditioneel dorpscafé. lees verder »
Britswert is een terpdorp ten noorden van de Slachte. Ten westen van de kerkterp strekken zich de Buorren uit, een smal weggetje tussen hagen die de voortuintjes van de dicht op elkaar staande woningen omvatten. Het geeft de buurt een bijzondere sfeer. lees verder »
Easterein, ten oosten en noorden van de Slachte, is zonder enige twijfel een van Frieslands mooiste dorpen. Het heeft een soort middelpuntzoekende kwaliteit: het dorp is mooi, de kerk is mooier en de 'kraak' in de kerk is het mooist. lees verder »
Hitzum is een klein dorp ten oosten van de Slachte tussen Franeker en Achlum en bestaat buiten de bebouwing langs de doorgaande weg uit twee dwars daarop staande streken huizen en aan de Arumervaart ook nog een buurt die vroeger Westerhitzum werd genoemd. lees verder »
Kûbaard, ten oosten van de Slachte, is thans als dorp van hippische gebeurtenissen en als een kunstenaarsdorp bekend en is ook het geboortedorp van Petronella Moens (1762-1843) die al in haar jeugd blind werd en toch kans zag romans, gedichten en kinderboeken te schrijven. lees verder »
Lollum ligt westelijk van de Slachte en heeft een boeiende dorpskern rond de oude kerk op de terp. Waaksens is een oud terpdorp dat aan de noordelijke rand van de Aylvapolder ligt. De hervormde kerk staat midden in het pittoreske dorp. lees verder »
Lytsewierrum, ten noorden van de Slachte, is een prachtig compact dorp: wat huizen en enkele boerderijen, spontaan gegroepeerd rond een open middenruimte met aan de westzijde de kerk. lees verder »
Oosterbierum (Fr.: Easterbierrum) ligt ten oosten van de Slachte en van de dorpenreeks van de 'Bouhoeke', de akkerbouwhoek, het dichtst bij de Waddenzee. Het heeft een onregelmatig geplaatste en schilderachtige bebouwing waardoor bij de Hearewei midden door het dorp pleinachtige ruimten zijn gevormd. lees verder »
Easterwierrum ligt nu aan de scherpe bocht die de Slachte richting de Dille neemt. Het was een terpdorp dat 600 meter noordelijker nog als Tsjerkebuorren resteert. De kern verschoof in zuidelijke richting naar de Oosterwierumer Oudvaart en de plaats waar deze vaart de Slachtedijk kruist. lees verder »
Peins ligt ten oosten van de Slachte. Het is een aardig dorp aan de weg van Franeker naar Menaldumadeel met een aftakking naar het zuiden met een brug over de Schalsumervaart die de achterkant van Peins verlevendigt. lees verder »
Raerd ligt schuin tegenover Oosterwierum aan de andere oever van de voormalige Middelzee. De Slachte steekt via de Dille over naar Raerd, het eindpunt van de Slachtedijk. lees verder »
Reduzum ligt vrij ver ten westen van de Slachte, maar heeft er historisch wel relatie mee, omdat het het enige dorp van de grietenij Idaarderadeel was dat nieuwland in het ingepolderde land van de Middelzee had. Het is een schilderachtig dorp waar de oude doorgaande doorheen meandert. lees verder »
Scharnegoutum, ten zuiden van de Slachte, is aan de rand van de voormalige Middelzee een terpdorp waarvan het profiel duidelijk is te zien. Er zijn terpvondsten uit de vierde en zevende eeuw gedaan. lees verder »
Sexbierum (Fr. Seisbierrum) ten westen van de Slachte, was ooit het dorp van de Liaukama's. Hun state stond ten noorden van het dorp; het terein en de fraaie stinspoort bestaan nog. lees verder »
Spannum ligt ten noordoosten van de Slachte. Het is vooral een wegdorp met een verdichting rond de kerkterp nabij de kruisende Spannumer Opvaart. In de negentiende eeuw was het alleen maar over paden bereikbaar. Het dorp heeft getuige de terpvondsten al een oude geschiedenis. lees verder »
Tzum (Fr. Tsjom), ten noordoosten van de Slachte, is van heinde en ver in het landschap te herkennen aan de 72 meter hoge kerktoren met opmerkelijk hoge spits: de romp is 31, de spits 41 meter hoog. lees verder »
Tzummarum (Fr.: Tsjummearum) ligt nog oosterlijker dan Oosterbierum en hoort bij de agrarische dorpen van de 'Bouhoeke'. Maar de Waddenzee bood vroeger ook veel vissers een (meestal schraal) inkomen; de buurschap Koehool aan de zeedijk is er een spoor van. lees verder »
Wijnaldum (Fr.: Winaam) ligt flink ten westen van de Slachte en onder de rook van de steeds uitbreidende industriegebieden bij de havens van Harlingen. Het kleine dorp heeft een kern met straatjes waar de bebouwing zich aan geen rooilijn heeft gehouden. lees verder »
Wiuwert ligt ten noorden van de Slachte. Het is een terpdorp met ten zuiden van de kerkterp een vooral als kaatsveld gebruikt open grasplein dat naar het oosten toe wat oploopt. Daar omheen is de bebouwing van woningen en boerderijen gegroepeerd. lees verder »
Wommels, ten oosten bij de Slachte, is in 1984 de hoofdplaats geworden van de gemeente Littenseradiel, gevormd uit Hennaarderadeel en Baarderadeel. Het is vanouds een zuiveldorp, in het bijzonder van kaas. Hier en daar zijn nog huizen te zien van de kaashandelaren; ze hebben vergrote zolders met halfronde vensters: de kaaszolders. lees verder »
Hidaard, in de oostelijke punt van het eiland van Easterein en even ten noordoosten van de scherpe bocht die de Slachtedyk maakt bij de Kliuw, is de plek waar het nu tot woonhuis verbouwde, legendarische café De Kliuw heeft gestaan. Tsjerkje ‘fan de Kliuw’ was de oudste kroegbazin fan Friesland. lees verder »
Omdat het katholieke buurtschap onder Easterein steeds verder groeide en officieus wel, maar officieel niet bestond werd op 27 augustus 1954 besloten dat Reahûs een dorp moest worden. Daarmee is Reahûs, ooit begonnen als verzameling boerderijen waarvan enkele in gebruik als katholieke schuilkerken, een zeer jong dorp. lees verder »
